Có một thời gian, mình nghĩ rằng học tiếng Anh chỉ đơn giản là tìm được đúng giáo trình, đúng trung tâm, đúng phương pháp. Mình đi từ lớp học này sang lớp học khác, từ giáo trình này sang giáo trình khác, nhưng càng học lại càng thấy mệt. Mệt không phải vì học khó, mà vì không biết mình đang học để làm gì và sẽ đi tới đâu.
Cho đến khi mình gặp thầy.
Buổi học đầu tiên với thầy không giống bất kỳ lớp tiếng Anh nào mình từng trải qua. Không có bài giảng ngữ pháp. Không có phát âm, không có từ vựng. Thay vào đó là một buổi nói chuyện rất dài, rất thẳng, và cũng rất nặng về tâm lý. Thầy không hỏi mình trình độ tới đâu, mà hỏi mình có sẵn sàng cam kết hay không.
Lúc đó mình chưa hiểu hết ý nghĩa của chữ “cam kết”. Nhưng khi phải nói ra những điều mình hứa sẽ làm, giống như một lời thề, mình bắt đầu nhận ra một sự thật mà trước giờ mình né tránh: mình học tiếng Anh không phải vì mình kém, mà vì mình liên tục bỏ cuộc giữa chừng. Không chỉ với tiếng Anh, mà với rất nhiều việc khác trong đời.
Mình hay bắt đầu rất hăng, nhưng cũng rất dễ dừng lại. Mình từng đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho môi trường, cho giáo trình, cho thầy cô. Nhưng buổi học đó khiến mình hiểu ra một điều rất rõ: nếu mình không giữ được lời hứa với chính mình, thì không có phương pháp nào cứu nổi mình cả.
Từ khoảnh khắc đó, tâm thế của mình thay đổi. Mình quyết định không nhìn về quá khứ để than thở nữa, cũng không đổ lỗi cho bất kỳ ai. Mình chấp nhận một điều đơn giản nhưng không dễ: chịu 100% trách nhiệm cho hành trình học tiếng Anh của mình. Thành hay bại, đi tiếp hay dừng lại, tất cả đều do mình lựa chọn.
Khi đã chấp nhận trách nhiệm đó, mình thấy mình không còn bị động nữa. Mình bắt đầu chủ động hỏi thầy: “Vậy nếu muốn học tiếng Anh cho hiệu quả, thì nên bắt đầu từ đâu?”
Thầy không trả lời ngay. Thầy nói về ba chữ “học” mà ông bà mình vẫn dạy: học hỏi, học tập và học hành. Đã học thì phải hỏi, học thì phải luyện, và học thì phải làm cho tới nơi tới chốn. Rồi thầy nói một câu mà lúc đó mình nghe rất lạ: “Học tiếng Anh bắt đầu từ… bye.”
Lúc đó mình thật sự bất ngờ. Trước giờ mình chưa từng nghĩ việc bắt đầu từ những câu chào hỏi đơn giản lại quan trọng đến vậy. Nhưng thầy giải thích rằng, muốn học tiếng Anh đúng cách, mình phải quay về cách mà một đứa trẻ học tiếng mẹ đẻ.
Thầy hỏi mình: trước khi sinh ra, tiếng mẹ đẻ có phải cũng là ngoại ngữ không? Mình nghĩ lại và thấy đúng thật. Dù sinh ra ở Việt Nam hay Mỹ, khi mới chào đời, đứa trẻ chỉ biết khóc. Không có khái niệm ngữ pháp, từ vựng, phát âm hay chữ viết. Vậy mà chỉ sau vài năm, trẻ có thể nghe hiểu và giao tiếp rất tự nhiên.
Trẻ không học chữ trước khi biết nói. Trẻ không học ngữ pháp trước khi giao tiếp. Trẻ không sợ sai, không ngại bị chê. Trẻ nghe rất nhiều, nói rất nhiều, và dùng ngôn ngữ như một phản xạ sống còn. Chính điều đó khiến trẻ học ngôn ngữ một cách nhẹ nhàng và bền vững.
Ngược lại, người lớn như tụi mình lại học ngoại ngữ theo cách hoàn toàn khác. Mình học chữ trước, học ngữ pháp trước, phân tích rất nhiều, rồi sợ sai đến mức không dám nói. Kết quả là học mười năm vẫn không dùng được.
Từ những buổi trò chuyện đó, mình nhận ra cốt lõi của việc học ngoại ngữ không nằm ở trí thông minh, mà nằm ở thái độ và cách mình tiếp cận. Giao tiếp không phải là nói cho đúng ngữ pháp, mà là truyền đạt được ý. Ngay cả người bản xứ cũng nói sai, nhưng họ vẫn giao tiếp hiệu quả vì họ không sợ.
Học tiếng Anh, thật ra không khó. Cái khó là mình có dám cam kết đi tới cùng hay không. Có dám nói dù biết mình chưa giỏi hay không. Có dám dùng tiếng Anh như một công cụ sống, thay vì một môn học để sợ hay không.
Sau này khi đi dạy, câu hỏi đầu tiên mình luôn hỏi học viên không phải là trình độ, mà là: “Bạn học tiếng Anh để làm gì, và bạn sẵn sàng cam kết tới đâu?” Không phải cam kết với mình, mà là cam kết với chính bản thân bạn.
Mình chia sẻ câu chuyện này không phải để nói rằng ai cũng phải học giống mình, mà để bạn hiểu một điều: nếu bạn đang mất gốc, đang loay hoay, thì rất có thể vấn đề không nằm ở năng lực của bạn. Nó nằm ở cách bạn đang học và ở việc bạn chưa thật sự cho mình một con đường rõ ràng.
Tiếng Anh chỉ là một công cụ. Nhưng hành trình học tiếng Anh lại là hành trình rèn luyện chính con người mình. Và nếu bạn đi đủ lâu, đủ nghiêm túc, bạn sẽ không chỉ nói tiếng Anh khác đi, mà bạn cũng trở thành một con người khác.
Mình mong rằng, trên hành trình học của bạn, bạn cũng sẽ gặp được những người dẫn đường phù hợp. Và quan trọng hơn hết, bạn sẽ gặp được chính mình – một phiên bản kiên định hơn, chủ động hơn và tin vào bản thân mình hơn.
Nếu bạn đọc tới đây và thấy mình đâu đó trong câu chuyện này, thì có lẽ bạn không thiếu khả năng. Có thể bạn chỉ đang thiếu động lực đúng và một người nhắc bạn đừng bỏ cuộc quá sớm. Mình hiểu cảm giác đó, vì chính mình cũng đã từng như vậy.
Ngoài những chia sẻ trong blog, mình còn nói nhiều hơn về hành trình học tiếng Anh, về cách vượt qua sự lười, sự chán, và giữ được cam kết với bản thân trên kênh YouTube của mình. Nếu bạn cần thêm một chút năng lượng để tiếp tục, hoặc đơn giản là cần nghe một góc nhìn khác để nhìn lại việc học của mình, bạn có thể xem video này. Biết đâu, trong lúc bạn đang chùng xuống, lại có một điều gì đó chạm đúng vào điều bạn đang cần.
👉 Bạn có thể xem video tại đây:
Và nếu sau khi xem video đó, bạn nhận ra rằng mình không chỉ cần thêm động lực, mà còn cần một hướng đi rõ ràng, thì có lẽ đây là lúc bạn nên cho mình một cuộc hẹn nghiêm túc hơn với việc học tiếng Anh.
Đó cũng là lý do mình tổ chức chương trình Bản đồ Tiếng Anh định kỳ hằng tháng. Đây không phải là một lớp học để nhồi thêm kiến thức, mà là một buổi mình cùng bạn ngồi lại, nhìn thẳng vào hành trình học của bạn: bạn đang ở đâu, bạn đang vướng chỗ nào, bạn cần tiếng Anh để làm gì trong đời sống, và đâu là cách học phù hợp nhất với chính bạn ở thời điểm này.
Mình không hứa sẽ giúp bạn giỏi nhanh. Nhưng mình tin, nếu bạn có một bản đồ rõ ràng và một người đi cùng để nhắc bạn đi đúng hướng, thì bạn sẽ không còn học trong mơ hồ và chán nản nữa. Bản đồ Tiếng Anh giống như một điểm hẹn nhỏ mỗi tháng, nơi bạn quay lại kiểm tra mình, chỉnh lại hướng đi, và tiếp tục hành trình một cách nhẹ hơn nhưng chắc hơn.
Nếu bạn cảm thấy đã đến lúc mình cần học tiếng Anh một cách nghiêm túc và tử tế với chính bản thân mình, thì mình rất mong được gặp bạn tại Bản đồ Tiếng Anh.